Nhãn hiệu không chỉ là dấu hiệu nhận diện mà còn là tài sản vô hình vô giá, đại diện cho uy tín và chất lượng của doanh nghiệp. Để được bảo hộ, một nhãn hiệu phải vượt qua những tiêu chuẩn khắt khe về hình thức và khả năng phân biệt.
1. NỘI DUNG BÀI HỌC
- Các loại dấu hiệu được bảo hộ (Điều 72 Luật SHTT): Nhãn hiệu là những dấu hiệu có khả năng nhìn thấy được (hoặc nghe thấy được đối với âm thanh) dùng để phân biệt hàng hóa, dịch vụ. Các dấu hiệu này có thể là:
- Chữ cái, từ ngữ, hình vẽ, hình ảnh, kể cả hình ba chiều (nhãn hiệu 3D).
- Sự kết hợp của các yếu tố trên bằng một hoặc nhiều màu sắc.
- Điểm mới Luật SHTT được sửa đổi, bổ sung năm 2022: Theo khoản 1 Điều 72 Luật SHTT, chính thức bổ sung âm thanh là một dạng dấu hiệu được bảo hộ làm nhãn hiệu. Đây là bước ngoặt lớn để phù hợp với Hiệp định CPTPP. Yêu cầu: Phải thể hiện được dưới dạng đồ họa (bản nhạc, biểu đồ sóng âm).
- Khả năng phân biệt – Điều kiện tiên quyết (Điều 74 Luật SHTT): Một nhãn hiệu chỉ được bảo hộ nếu có “khả năng phân biệt”. Điều này có nghĩa là nhãn hiệu đó phải giúp người tiêu dùng nhận ra đây là hàng hóa của doanh nghiệp A chứ không phải của doanh nghiệp B. Các dấu hiệu mang tính mô tả chung chung về hàng hóa (như tên gọi thông thường, tính chất, thành phần…) thường bị coi là không có khả năng phân biệt.
- Các dấu hiệu không được bảo hộ với danh nghĩa nhãn hiệu (Điều 73 Luật SHTT): Luật cấm đăng ký nhãn hiệu trùng hoặc tương tự gây nhầm lẫn với các biểu tượng nhà nước, quốc huy, quốc kỳ, danh nhân hoặc các dấu hiệu trái với đạo đức xã hội và trật tự công cộng.
- Cơ sở pháp lý: Điều 72, 73, 74 Luật SHTT và Nghị định 65/2023/NĐ-CP
2. GIẢI ĐÁP CÂU HỎI
Câu 1: Tại sao luật cấm đăng ký nhãn hiệu là những từ ngữ mang tính chất mô tả đặc tính, số lượng, chất lượng của sản phẩm?
Trả lời: Căn cứ theo điểm c khoản 2 Điều 74 Luật SHTT, việc cấm này nhằm hai mục đích chính:
- Đảm bảo tính công bằng trong kinh doanh: Những từ ngữ mô tả (như “Ngon”, “Rẻ”, “Nguyên chất”) là tài sản ngôn ngữ chung mà mọi doanh nghiệp trong ngành đều có quyền sử dụng để giới thiệu sản phẩm của mình. Nếu cấp độc quyền cho một cá nhân, sẽ gây cản trở bất hợp lý cho các đối thủ cạnh tranh.
- Tránh gây nhầm lẫn: Từ ngữ mô tả chỉ cho biết thông tin về sản phẩm chứ không giúp người tiêu dùng phân biệt được “nguồn gốc” sản xuất. Một nhãn hiệu phải là một “chỉ dẫn nguồn gốc” chứ không phải một “lời quảng cáo”.
Câu 2: Nhãn hiệu âm thanh được thể hiện như thế nào trong hồ sơ đăng ký theo quy định mới?
Trả lời: Theo Luật SHTT được sửa đổi, bổ sung năm 2022, nhãn hiệu âm thanh khi đăng ký phải đáp ứng yêu cầu về hình thức thể hiện như sau:
- Phải được thể hiện dưới dạng đồ họa âm thanh (ví dụ: bản ký âm, khuông nhạc có nốt nhạc và các ký hiệu âm nhạc hoặc biểu đồ sóng âm).
- Trong hồ sơ đăng ký, chủ đơn thường phải gửi kèm theo tệp âm thanh định dạng kỹ thuật số để cơ quan quản lý có thể đối chiếu và lưu trữ.
Câu 3: Nêu một số trường hợp nhãn hiệu bị coi là “gây nhầm lẫn” với nhãn hiệu đã đăng ký trước đó theo Điều 74 Luật SHTT.
Trả lời: Theo khoản 2 Điều 74, nhãn hiệu bị coi là không có khả năng phân biệt (gây nhầm lẫn) nếu có dấu hiệu:
- Trùng hoặc tương tự đến mức gây nhầm lẫn với nhãn hiệu của người khác đã được bảo hộ cho hàng hóa, dịch vụ trùng hoặc tương tự.
- Trùng hoặc tương tự đến mức gây nhầm lẫn với một nhãn hiệu được coi là “nhãn hiệu nổi tiếng”.
- Trùng với tên thương mại của người khác đang được sử dụng hợp pháp, nếu việc sử dụng đó có khả năng gây nhầm lẫn cho người tiêu dùng về nguồn gốc hàng hóa.
